Muzeum Budownictwa Ludowego-Park Etnograficzny w Olsztynku czyli Cofnąć się w czasie na Warmii i Mazurach…

15 września 2019 roku zrealizowałem jeden ze swoich fotograficznych planów – odwiedziłem w końcu Muzeum Budownictwa Ludowego-Park Etnograficzny w Olsztynku.
Skansen w Olsztynku – bo tak o nim wiele osób mówi, jest ogromny. Kilka godzin chodzenia i zwiedzania tradycyjnych budynków i obiektów najbardziej charakterystycznych dla każdego z regionów wchodzących w skład dawnych Prus Wschodnich.
Skansen zajmuje obszar około 100 hektarów. Posiada też swój oddział w centrum miasta Olsztynka, gdzie prezentowane są czasowe wystawy związane z działalnością i życiem ludzi na tym terenie.

Wśród obiektów muzealnych znajdują się chałupy z Powiśla, Warmii, Mazur, Sambii i Małej Litwy. Poniżej wykaz obiektów w Olsztynku według kolejności zwiedzania (Zgodnie z Wikipedią):

  • Brama wjazdowa z Borek, XIX w. – kopia.
  • Karczma ze Skandawy, II połowa XVIII w. – kopia, prezentuje obiekt usytuowany przy uczęszczanym trakcie do Królewca. Wewnątrz lokal gastronomiczny i galeria sztuki ludowej.
  • Altanka parkowa z Judyt, pocz. XX w. – kopia obiektu w konstrukcji z „muru pruskiego”.
  • Młyn wodny z Kaborna, II połowa XVIII w. Spiętrzona woda wprawiała w ruch nasiębierne koło korytkowe, które poruszało urządzenia przemiałowe znajdujące się we młynie.
  • Gniotownik nasion oleistych z Nowego Młyna, pocz. XX w., dawniej powszechnie używany do uzyskiwania oleju.
  • Zagroda biedniacka z Mazur.
  • Dom kamienny z Łutynowa, I połowa XIX w. Ekspozycja prezentuje wnętrze mieszkalne biedniackiej rodziny pogorzelców z pocz. XX w., oraz warsztat szewski z pocz. XX w.
  • Piwnica ziemna z Małszewa, II połowa XIX w. Piwnice ziemne występowały powszechnie i służyły do przechowywania żywności i płodów rolnych.
  • Szkoła wiejska z Mazur.
  • Szkoła wiejska z Pawłowa, XIX w. W budynku odbywają się zajęcia edukacyjne prowadzone przez pracowników Muzeum oraz znajduje się ekspozycja gabinetu dentystycznego z I poł. XX w.
  • Wychodek wiejski z Cichogrądu, XIX w.
  • Wychodek wiejski z Muchorowa, XIX w.
  • Bróg z dachem czterospadowym, służył do przechowania siana.
  • Kościół ewangelicki.
  • Kościół z Rychnowa – wykonana w 1909 r. kopia, jednego z ostatnich przykładów ludowego budownictwa sakralnego na Mazurach. We wnętrzu polichromie przedstawiające: na stropie kuszenie w raju, na ścianach Apostołów. Ołtarz: tryptyk z połowy XVII w., z Różyńska Wielkiego. Kościół oryginalny pochodzi z lat 1712-1714 i znajduje się w Rychnowie, w powiecie ostródzkim.
  • Wieża z Maniek – kopia pochodzącej z Maniek wieży z 1685 roku.
  • Mur kamienny otaczający teren przykościelny, pocz. XX w.- kopia. Wokół kościołów sytuowano najstarsze cmentarze. Mur wyznaczał granice sacrum i profanum.
  • Krzyż przydrożny – z narzędziami Męki Pańskiej.
  • Pompa studzienna z Jemiołowa, I połowa XX w.
  • Zagroda powiślańska zamożnej rodziny osadników holenderskich.
  • Chałupa z wystawką podcieniową z Zielonki Pasłęckiej, 1819 r. Wnętrze mieszkalne zamożnej rodziny osadników holenderskich z końca XIX w.
  • Olejarnia z Kronina, XIX – XX w.
  • Stodoła z Bramki, XIX w., – kopia. Stodoła w konstrukcji ryglowej szalowana deskami, adaptowana do funkcji zaplecza gospodarczego MBL.
  • Zagroda powiślańska.
  • Chałupa powiślańska z wnęką środkową z Bartężka, I poł. XIX w. – kopia.
  • Dzwonnica ze wsi Kot, początek XX w., sytuowana w środku wsi. Używana na wypadek pożaru lub do oznajmiania ważnych wydarzeń.
  • Zagroda powiślańska zamożnej rodziny gospodarskiej z izbą szkolną.
  • Chałupa z wystawką podcieniową z Burdajn, I połowa XIX w. – kopia. Wystawka w konstrukcji z „muru pruskiego” służyła jako spichlerz do przechowywania zboża. Ekspozycja prezentuje wnętrze izby szkolnej oraz mieszkanie nauczyciela z lat 20. XX w.
  • Budynek gospodarczy z Kwietniewa, XIX w.
  • Zagroda karczmarza.
  • Zajazd z karczmą z Małszewa, XVIII w.- kopia, sytuowane były przy uczęszczanych traktach.
  • Zagroda powiślańska zamożnej rodziny gospodarskiej.
  • Chałupa z wystawką podcieniową z Chojnika, poł. XIX w. Ekspozycja prezentuje tradycyjne wzornictwo odzieży ludności ukraińskiej, przesiedlonej po II wojnie światowej w ramach akcji „Wisła”.
  • Budynek gospodarczy z Chojnika, poł. XIX w.
  • Zagroda mazurska stolarza i gołębiarza.
  • Chałupa z Gązwy, z przełomu XVIII/XIX w., zbudowana z drewnianych bali w konstrukcji zrębowej, z płytkim podcieniem trzysłupowym w szczycie od strony drogi i z murowaną z kamienia polnego oborą w szczycie od strony podwórza gospodarczego. W chałupie piec kaflowy z 1792 r., z ozdobnych kafli, na których przedstawiono scenki rodzajowe i motywy kwiatowe. Ekspozycja prezentuje wnętrze mieszkalne średniozamożnej rodziny stolarza i gołębiarza z II poł. XIX w.
  • Stodoła z Jerutek, II połowa XIX w., wykonana w konstrukcji zrębowej z trzema sąsiekami i dwoma klepiskami.
  • Budynek gospodarczy z Jerutek, XIX w., ekspozycja prezentuje warsztat stolarski. 18d. Kurnik z gołębnikiem z Jerutek, II połowa XIX w.
  • Piwnica kamienna z Jerutek, XIX w.
  • Gołębnik, XX w. – kopia.
  • Zagroda mazurska średniozamożnej rodziny krawcowej.
  • Chałupa z Turznicy, XIX w – kopia. Ekspozycja wnętrza mieszkalnego z lat 60. XX wieku z pracownią krawiecką.
  • Piwnica z Pacółtowa, XIX/XX w – kopia.
  • Zespół folwarczny z terenu Mazur.
  • Lamus z Drogosz, II połowa XVIII w. – kopia. Służył do przechowywania zbędnego sprzętu w zespole pałacowo-folwarcznym, wnętrze zaadaptowane do funkcji WC.
  • Spichlerz dworski wzorowany na spichlerzu ze Skandawy, II połowa XVIII w. – kopia, (biuro- zaplecze gospodarcze).
  • Stodoła dworska z zespołu folwarcznego ze Skandawy, XIX w. – kopia, (zaplecze gospodarcze).
  • Stajnia dworska z dużego zespołu pałacowo-folwarcznego z Prosny na Mazurach, druga połowa XVIII w. – kopia, (zaplecze gospodarcze).
  • Kapliczka przydrożna z Giedajt na Warmii, XIX w. – kopia. Kapliczki miały różnorodne formy, występowały jedynie na terenie katolickiej Warmii. Stawiano je na rozstajach dróg, przy domach, przy drogach, wyznaczały trasy pielgrzymek do sanktuariów.
  • Kuźnia powiślańska z Bielicy, I połowa XIX w., wyposażona w palenisko i miech kowalski.
  • Remiza strażacka z drewnianą wieżą do suszenia węży strażackich z Giedajt na Warmii, 1902 r.
  • Zagroda warmińska owczarza i wikliniarza.
  • Chałupa nr I z Kaborna, XVIII/XIX w. Ekspozycja prezentuje wnętrze mieszkalne średniozamożnej rodziny owczarza oraz warsztat wikliniarski z I poł. XIX wieku.
  • Budynek gospodarczy – owczarnia z Purdki, II połowa XIX w.
  • Stodoła z Marcinkowa, XIX w., służyła do przechowywania siana.
  • Spichlerz z Purdki, II połowa XIX w., służył do przechowywania płodów rolnych.
  • Krzyż przydrożny z Rzecka na Warmii, XVIII w.
  • Dzwonniczka słupowa ze wsi Kaplityny, II połowa XIX w. – kopia.
  • Zagroda warmińska pszczelarza i garncarza.
  • Chałupa z podcieniem narożnym ze wsi Nowe Kawkowo, XIX w. Ekspozycja ukazuje wnętrze z lat 30. XX wieku zamieszkane przez rodzinę zamożnego pszczelarza oraz pracownicę garncarską.
  • Stodoła ze wsi Stękiny, z kieratem wewnątrz, II połowa XIX w.
  • Obórka z Kaborna, XIX w.
  • Wozownia z garncarnią i piecem do wypalania ceramiki z Tomaszkowa, XIX w.
  • Żuraw studzienny z Nowego Kawkowa, XX w.
  • Zagroda warmińska rodziny gburskiej.
  • Chałupa nr II ze wsi Kaborno, XIX w. Wewnątrz wystawa malowanych mebli ludowych (po konserwacji w pracowni PPPKZ w Olsztynie).
  • Osada pruska
  • Kurhanowy grób skrzynkowy, wczesna epoka żelaza – Sambia.
  • Osada pruska – stanowisko archeologiczne. („Pruthenia” w planach)
  • Piec Garncarski z Wilkowa, XIX w. – kopia.
  • Zagroda powiślańska młynarza.
  • Chałupa powiślańska z Królewa, I połowa XIX w. (w planach).
  • Wiatrak „holender” z Dobrocina, II połowa XIX w., wyposażony w tradycyjne urządzenia przemiałowe. Korpus wiatraka jest nieruchomy, w kierunku wiatru obracano „czapę”, na której osadzone są skrzydła.
  • Bróg z dachem dwuspadowym, XX w.
  • Ambona myśliwska, XX w.
  • Zagroda litewska.
  • Chałupa z Pempen, XVIII/XIX w. – kopia. Przykład domu średniozamożnego chłopa.
  • Kleć z Lankuppen, XVIII w.- kopia. Kleć – „świrunek” – spichlerz, w litewskiej zagrodzie stał przy jednym z boków podwórza i służył do magazynowania żywności.
  • Budynek gospodarczy rybaka z Gilge, XIX w. – kopia.
  • Suszarnia z zagrody w Pempen, II połowa XIX w. – kopia.
  • Wędzarnia rybacka z Gilge, XIX wiek – kopia.
  • Zagroda mazurska tkaczki.
  • Chałupa z Nowej Różanki, I połowa XIX wieku, zbudowana z drewnianych ciosów w konstrukcji zrębowej, z płytkimi podcieniami trzysłupowymi w obu szczytach. Ekspozycja prezentuje wnętrze mieszkalne średniozamożnej rodziny tkaczki z połowy XIX w.
  • Wiatrak „koźlak” z Wodzian na Powiślu, 1773 r. Obracając cały korpus stojący na solidnym „koźle” ustawiano skrzydła w kierunku wiatru.
  • Wiatrak „paltrak” z Ruskiej Wsi, II połowa XIX w. Aby ustawić skrzydła w kierunku wiatru obracano korpus wiatraka, przesuwając go na żeliwnych rolkach po szynach ustawionych na murowanym cokole.
  • Wiatrak „paltrak” z Schönfliess, obecnie obwód kaliningradzki, XVIII/XIX w. – kopia.
  • Amfiteatr, II połowa lat 70. XX w.
  • Brama wjazdowa z Sędrowa, XIX w. – kopia.

  • Dawmy kościół ewangelicki – oddział muzeum znajdujący się w centrum Olsztynka

W skansenie można znaleźć też namiastkę Żuław – znajduje się tam kilka domów podcieniowych. W jednym z nich prezentowane są wystawy czasowe – podczas mojej wizyty prezentowane były zabawki i twórczość inspirowana Niepodległością Polski. W skansenie można napić się ziół w specjalnej pijalni, nabyć rękodzieło ludowe, pamiątki oraz wyroby rzemieślnicze i EKO.

Zdjęcia prezentowane są w ramach przedstawienia walorów Muzeum Budownictwa Ludowego-Park Etnograficzny w Olsztynku – nie były wykonywane komercyjnie.

Obszerną galerię ze zdjęciami można zobaczyć TUTAJ lub po kliknięciu na jedno ze zdjęć poniżej…





















 

 

~ - autor: Chosse w dniu 15 września 2019.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

 
%d blogerów lubi to: