Okolice Hrubieszowa czyli Objazdówka po ciekawych miejscach z aparatem…

Będąc pomiędzy 24 sierpnia a 8 września 2013 roku w Hrubieszowie – najdalej na wschód wysuniętym mieście w Polsce postanowiłem zwiedzić jego okolicę. Oczywiście nie obyło się bez wizyty w punktach Informacji Turystycznej. Z odpowiednimi mapami oraz wiedzą ruszyłem w drogę.
Poniżej przedstawiam najciekawsze miejsca okolicy Hrubieszowa:

Gródek
 (Gródek Nadbużański) – Jest to wieś w południowo-wschodniej Polsce położona dokładnie w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Hrubieszów. Na terenie wsi zachowały się resztki grodziska z VIII-IX w., którego najintensywniejszy rozwój występował w XI wieku. Według Długosza miał to być legendarny Wołyń (jeden z najważniejszych grodów plemienia Bużan), który dał nazwę całej krainie na prawym brzegu górnego Bugu.
W 1018 r. miała tu miejsce Bitwa pod Wołyniem pomiędzy wojskami Bolesława Chrobrego a wojskami Jarosława Mądrego. Prawdopodobnie został on zrównany z ziemią przez najazd mongolski w 1241 roku.

Wieża widokowa w Gródku – Na początku 2010 r. Gmina Hrubieszów przygotowała i złożyła w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej  projekt pn. „Budowa małej infrastruktury zabezpieczającej Błonia Nadbużąńskie na obszarze NATURA 2000” wraz z wnioskiem o jego sfinansowanie, a który wpisywał się w Program Priorytetowy 6.1 Ochrona przyrody i krajobrazu. Okazało się, że projekt został bardzo dobrze oceniony i otrzymał dofinansowanie  w wysokości 100 % kosztów robót budowlanych tj. 388.250,00 zł. Gmina do tego projektu dołożyła ok. 20 tys. zł. na pokrycie kosztów wykonania dokumentacji techniczno-projektowej. W ramach projektu w Gródku, przy drodze Hrubieszów – Czumów, na tzw. „Górce Czumowskiej”, powstał punkt widokowy na Królewski Kąt z wieżą widokową, zadaszeniem, lunetami widokowymi oraz miejscami parkingowymi. Z wieży można podziwiać tereny nadgraniczne oraz kopalnię znajdująca się po stronie Ukrainy.

Dołhobyczów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Dołhobyczów. Znajduje się u podnóża wzniesień Grzędy Sokalskiej, w pobliżu granicy z Ukrainą. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego. Jest siedzibą gminy Dołhobyczów. Pałac późnoklasycystyczny z kompleksem zabudowań gospodarczych (neogotycki lamus, stajnia-spichlerz, obory, młyn, gorzelnia). Pierwotnie był to parterowy dwór, wzniesiony w pierwszej połowie XIX w. przez barona Ludwika Rastawieckiego, kasztelana Królestwa Polskiego, prezesa zarządu powiatowego zamojskiego. W 1837 pałac przebudowano wg projektu architekta Antonia Corazziego. Został gruntownie odnowiony w 1982.

Neogotycki, murowany z cegły, jednonawowy kościół pw. MB Częstochowskiej. Wybudowany w latach 1911-1914 z fundacji Świeżawskich, wg projektu architekta Zenona Kononowicza (było to wotum wdzięczności Świeżawskich za udzielenie przez Stolicę Apostolską dyspensy od małżeńskiej przeszkody pokrewieństwa). Kościół był nieznacznie zniszczony w czasie II wojny światowej (częściowo ucierpiało wyposażenie kościoła; zabrano organy, uszkodzono ołtarz główny). Jedna z wież jest miniaturą wieży Kościoła Mariackiego. Warto zwrócić uwagę na artystyczne rzygacze w kształcie paszcz smoków. W drewnianym ołtarzu głównym mieści się obraz MB Częstochowskiej. Ołtarze boczne i ławki pochodzą z kościołów, które po zmianie granic państwowych znalazły się poza terenem Polski. W oknach nawy głównej i kaplic, znajdują się witraże wykonane w latach 80. XX w. przez M. Redmerskiego z Bydgoszczy.

Cerkiew św. Szymona Słupnika w Dołhobyczowie – prawosławna cerkiew filialna. Należy do parafii Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Hrubieszowie, w dekanacie Zamość diecezji lubelsko-chełmskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Pierwszą cerkiew prawosławną w Dołhobyczowie wzniesiono przed 1472. Miejscowa parafia przyjęła następnie unię. W 1875 została przymusowo wcielona do prawosławnej eparchii chełmsko-warszawskiej w ramach likwidacji unickiej diecezji chełmskiej. Obecnie istniejąca świątynia powstała na początku XX wieku po pożarze starszej cerkwi. Autorem jej projektu był Władimir Pokrowski. Była to jedna z nielicznych w zaborze rosyjskim świątyń reprezentujących styl bizantyjsko-rosyjski w wariancie neobizantyjskim. Cerkiew pozostawała siedzibą parafii w okresie międzywojennym, natomiast po przesiedleniach ludności ukraińskiej w latach 40. XX wieku została opuszczona i przeszła na własność Skarbu Państwa. Była użytkowana przez spółdzielnię „Samopomoc Chłopska”, następnie stała pusta. W 1967 Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny uzyskał zgodę na wznowienie w niej życia liturgicznego, jednak z powodu bardzo złego stanu technicznego zaniedbanego budynku plany te zarzucono. Budynek został zabezpieczony przed dalszą degradacją na początku lat 90. XX wieku, jednak dopiero w latach 2007–2010 diecezja lubelsko-chełmska przeprowadziła jego kompleksowy remont. W świątyni nie odbywają się regularne nabożeństwa z powodu braku ludności prawosławnej w miejscowości. Budowla położona jest na skraju parku dworskiego w Dołhobyczowie, w południowo-wschodniej części miejscowości, w obrębie prawosławnego cmentarza.

Kryłów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Mircze. W latach 1867-1954 miejscowość była siedzibą gminy Kryłów. W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie zamojskim. Przez miejscowość przechodzą szlaki turystyczne. W Kryłowie znajduje się Kościół rzymskokatolicki. Kościół w Kryłowie pochodzi z roku 1859 i został zbudowany wg projektu Józefa Benedykta Chrzanowskiego. Zachowało się wnętrze, witraże, sklepienia, ołtarz główny oraz organy w stylu neogotyckim (jak kościół) z 1841 roku.

Zamek Ostrorogów „Zamczysko” – zamek w Kryłowie istniał od początków istnienia miejscowości, był drewniany. W 1497 roku Tęczyńscy rozpoczęli budowę murowanej twierdzy na wzór zamków niemieckich. W XVII wieku Jan Ostroróg, bardziej znany w Poznaniu wystawił zamek murowany, obronny. Zamek był rozbudowywany ale też i kilkakrotnie niszczony przez Szwedów i Kozaków. Popadł w ruinę pod koniec XVIII wieku. Do dnia dzisiejszego zachowały się fragmenty murów, wały obronne i ogromna ceglana basteja o murach grubości dochodzącej do 2-3 metrów.
Wyspa zamkowa na rzece Bug została prawnie razem z zamkiem włączona do Polski w 1987 roku. Co ciekawe ZSRR nie żądał nic w zamian. Dziś na wyspę prowadzi most oraz wał ziemny od strony Prehoryłego.

Brama pałacowa w Kryłowie – neogotycka brama z domkiem odźwiernego prowadząca do pałacu, który obecnie jest użytkowany na 1/3 tego co przed wojną, pozostałą część zniszczyli wstępnie hitlerowcy, a dalej okoliczni miszkańcy, czerpiący z pozostałości pałacu cegły jako budulec dla swoich zniszczonych domów. Brama wraz z parkiem podworskim pochodzą z 1820 roku.

Figura Świętego Mikołaja – 2,5 kilometra od centrum, w miejscowości Kryłów Kolonia znajduje się kamienna figura Świętego Mikołaja a obok niej kamienna figura wilka. Obok rzeźb tryska źródełko, które uchodzi za uzdrawiające z bezpłodności. „Instrukcja obsługi” wilka i źródełka znajduje się tuż obok figury.

Masłomęcz – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Hrubieszów. Leży przy drodze nr 844. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego. Na obszarze wsi zlokalizowano największą z okolicznych osad Gotów i przynajmniej dwa cmentarzyska. Badania na jednym z nich (stanowisko nr 15) przyczyniły się walnie do wyodrębnienia tzw. grupy masłomęckiej, która wyróżnia się w środowisku kultur kręgu gockiego szczególnym obrządkiem pogrzebowym, preferującym birytualizm, i cząstkowaniem zwłok w przypadku pochówków inhumowanych. Poza tym, ową niezwykłą formację kulturową charakteryzuje wysoki poziom rzemiosła – między innymi bardzo szybko przyswojono sobie tutaj umiejętność toczenia naczyń, najpewniej produkcję szkła, wysoko postawiona była metalurgia kolorowa; oraz szerokie kontakty handlowe. W trakcie wykopalisk na cmentarzyskach w Masłomęczu i Gródku natrafiono na groby, które można wprost przypisać Sarmatom i Bałtom.
W Masłomęczu znajduje się skansen gotów. Warto tutaj przyjechać i posłuchać tych niezwykłych opowieści.

W okolicy Hrubieszowa trzeba mieć oczy szeroko otwarte. Na każdym kroku można zobaczyć liczne inne zabytki, które są godne polecenia. Bardzo dużo jest kościołów, cerkwi oraz przydrożnych kapliczek.
Aby je odszukać polecam wizytę w punktach Informacji Turystycznej, które znajdują się w samym Hrubieszowie oraz gminach ościennych.
Poniżej przedstawiam kilka z takich mniej znanych zakątków:

~ - autor: Chosse w dniu 8 września 2013.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

 
%d blogerów lubi to: